Λατινικά Θεωρητικής Κατεύθυνσης
Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω αποσπάσματα :
<> inquit <> <> respondit illa <>. Perierat enim catellus eo nominee,
quem puella multum amabat.
Cassius servos inclamavit et de homine eos interrogavit. Illi neminem
viderant. Cassius iterum se somno dedit eandemque speciem somniavit.
Paucis post diebus res ipsa fidem somnii confirmavit. Nam Octavianus
supplicio capitis eum adfecit.
Tum Cacus pastor , fretus viribus, boves quosdam in speluncam cuadis traxit
aversos. Ubi Hercules, e somno excitatus, gregem aspexit et partem abesse
sensit, pergit ad proximam speluncam; Sed postquam boum vestigial foras
versa vidit, confuses gregem ex loco infesto amovere coepit.
Β. Παρατηρήσεις.
1α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω
συνεκφορές :
Paucis diepus : τη γενική πτώση στον ίδιο αριθμό
Eandem speciem : τη γενική πτώση στον ίδιο αριθμό
Proximam speluncam : την αφαιρετική πτώση στον πληθυντικό αριθμό.
Loco infesto : την αιτιατική πτώση στον πληθυντικό αριθμό.
Μονάδες 8
β. Να γράψετε την κλητική πτώση των παρακάτω λέξεων στον αριθμό που
βρίσκονται : nomine , fidem , capitis , supplicio , boum.
Μονάδες 2,5
γ. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω
αντωνυμίες :
Quid : την ονομαστική και αιτιατική πτώση του ιδίου γένους στον άλλο αριθμό
Neminem : την ονομαστική και γενική πτώση του ιδίου αριθμού
Μονάδες 2
2α. abesse : να γράψετε τα τρία πρόσωπα του πληθυντικού αριθμού στην
οριστική παρακειμένου.
Μονάδες 1,5
β. adfecit : να γράψετε το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο του ρήματος στην
οριστική όλων των χρόνων της ενεργητικής φωνής.
Μονάδες 3
γ. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους παρακάτω
ρηματικούς τύπους:
periit: το απαρέμφατο ενεστώτα της ιδίας φωνής.
Perierat : την οριστική ενεστώτα στο ίδιο πρόσωπο , αριθμό και φωνή.
Dedit : το δεύτερο ενικό πρόσωπο στην οριστική ενεστώτα της ιδίας φωνής.
Traxit : την οριστική μέλλοντα στο ίδιο πρόσωπο, αριθμό και φωνή.
Aspexit : το δεύτερο ενικό πρόσωπο στην οριστική ενεστώτα της παθητικής
φωνής. Sensit : το τρίτο πληθυντικό πρόσωπο στην οριστική μέλλοντα της ιδίας φωνής. Pergit : το πρώτο πρόσωπο πληθυντικού αριθμού στην οριστική παρακειμένου της ιδίας φωνής. Vidit : το πρώτο πρόσωπο πληθυντικού αριθμού στην οριστική παρατατικού της παθητικής φωνής. Μονάδες 8 3α. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας την παρακάτω άσκηση και να συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να φαίνεται η συντακτική λειτουργία της κάθε λέξης: Tibi : είναι δοτική …………..στο…………….. Supplicio: είναι αφαιρετική………..από το …….Capitis : είναι γενική ……… από το…….. Abesse : είναι ……..απαρέμφατο, ως….. του ρήματος…… Versa: είναι ….μετοχή, εξαρτώμενη από το …………και με υποκείμενο το ….. Μονάδες 10 β. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους : “Quid est “ inquit “mea Tertia?” Μονάδες 2,5 4α. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική : Cacus pastor boves quosdam in speluncam traxit Μονάδες 6,5 β. Να αναγνωρίσετε το είδος των δευτερευουσών προτάσεων που υπάρχουν στο τρίτο απόσπασμα. Να δικαιολογήσετε τη χρήση των συνδέσμων με τους οποίους εισάγονται στη συγκεκριμένη περίπτωση. Μονάδες 6 5α. Πού οφείλονται οι ομοιότητες της Λατινικής με την Ελληνική γλώσσα; Μονάδες 6 β. Να αναφέρετε τα δυο χρονικά τμήματα στα οποία διαιρείται η κλασική εποχή της Ρωμαϊκής λογοτεχνίας. Μονάδες 4
Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:
Fit magna caedes. Sedulius, dux et princeps Lemovīcum, occiditur; dux
Arvernōrum vivus in fugā comprehenditur; signa militaria LXXIIII (sep‐
tuaginta quattuor) ad Caesarem referuntur; magnus numerus hostium
capitur atque interficitur ; reliqui ex fugā in civitātes discēdunt.
…………………………………………………………………………………………
Cum civitas bellum gerit, magistrātus creantur cum vitae necisque potestāte.
Equestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibus proeliantur:
ephippiōrum usus res turpis et iners habētur. Vinum a mercatoribus ad se
importāri non sinunt, quod eā rē, ut arbitrantur, remollescunt homines atque
effeminantur.
Μονάδες 40
Β. Παρατηρήσεις
1α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις
παρακάτω συνεκφορές:
signa militaria : τη γενική του πληθυντικού αριθμού
magna caedes : την αφαιρετική του ενικού αριθμού
Equestribus proeliis : την ονομαστική του ενικού αριθμού
Μονάδες 6
β. eā : Να κλιθεί η αντωνυμία στο γένος και τον αριθμό που βρίσκεται.
Μονάδες 2,5
γ. Να μεταφερθούν οι παρακάτω τύποι στον άλλο αριθμό:
fugā, equis, bellum, rē.
Μονάδες 4
2α. Fit: Να γράψετε το β΄πληθυντικό πρόσωπο του ρήματος στην
οριστική όλων των χρόνων (Να ληφθεί υπόψη το υποκείμενο του
ρήματος).
Μονάδες 6
β. arbitrantur: Να γράψετε την ονομαστική ενικού του αρσενικού γένους
της μετοχής όλων των χρόνων.
Μονάδες 4,5
γ. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους
παρακάτω ρηματικούς τύπους: interficitur: β΄ενικό πρόσωπο οριστικής Ενεστώτα στη φωνή που βρίσκεται. sinunt : γ΄πληθυντικό πρόσωπο οριστικής Παρακειμένου στη φωνή που βρίσκεται. Μονάδες 2 3α. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω άσκηση και να συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να φαίνεται η συντακτική λειτουργία της κάθε λέξης.princeps : είναι ……………. στο ……………. signa : είναι ……………. στο ……………. pedibus : είναι ……………. στο ……………. a mercatoribus : είναι ……………. στο ……………. rē : είναι ……………. στο ……………. Μονάδες 10 β. dux Arvernorum vivus in fugā comprehenditur; Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τους όρους της παραπάνω πρότασης. Μονάδες 5 4α. Vinum a mercatoribus ad se importāri non sinunt….. Να αντικατασταθεί το παθητικό απαρέμφατο από ενεργητικό και να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές. Μονάδες 4 β. magnus numerus hostium capitur atque interficitur. Να μετατρέψετε την παραπάνω πρόταση σε απαρεμφατική με εξάρτηση από τη φράση: Scriptor tradit….. Μονάδες 6 5. Να αναφέρετε ονομαστικά τους πέντε μεγάλους ποιητές των χρόνων του Αυγούστου και το ποιητικό είδος στο οποίο επιδίδονται και διαπρέπουν. Ποιος απ’αυτούς θεωρείται ο «εθνικός» ποιητής των Ρωμαίων και τι γνωρίζετε για το σπουδαιότερο έργο του; Μονάδες 10
Α. Να μεταφράσετε τα παρακάτω κείμενα:
Μονάδες 40
Β. Παρατηρήσεις
1α. Να γράψετε τις παρακάτω συνεκφορές στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού:
Animum sollicitum, species horrenda, facie squalida, vita omnis, locis frigidissimis
Μονάδες 5
Β. Qui, ei: να κλιθούν οι αντωνυμίες στο ίδιο γένος στον ενικό αριθμό
Μονάδες 5
Γ. Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης α’ με τους σωστούς χαρακτηρισμούς της
στήλης β’:
Στήλη α’
- sommo
- vita
- Athenas
- Rei militaris
- Solum
2α. Existimavit: να γράψετε τις μετοχές της ενεργητικής φωνής και στα 3 γένη
Στήλη β’
- γενική ενικού
- αιτιατική πληθυντικού
- ονοματική ενικού
- επίρρημα
- δοτική ενικού
Μονάδες 2
Dederat: να γράψετε τα απαρέμφατα του ρήματος στην ενεργητική φωνή
Μονάδες 3
Β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τα παρακάτω ρήματα:
Fuerat: απαρέμφατο παρακειμένου Confugit: απαρέμφατο ενεστώτα στη φωνή που βρίσκεται Apparuit: γ’ ενικό πρόσωπο μέλλοντα στη φωνή που βρίσκεται Student: β’ ενικό παρατατικού στη φωνή που βρίσκεται Lavantur: γ’ πληθυντικό μέλλοντα στη φωνή που βρίσκεται 3α.Cassius animum sollicitum somne dederat. Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική Β. Να μεταφέρετε τις παρακάτω λέξεις στο γραπτό σας με τους συντακτικούς χαρακτηριστμούς τους και να σημειώσετε δίπλα την ένδειξη: Σωστό ή λάθος. Parmensis: παράθεση στο ουσιαστικόCassius Sommo: αντικείμενο στο ρήμα dederat Ei: υποκείμενο στο ρήμα apparuit Magnitudinis: αφαιρετική της ιδιότητας στο ουσιαστικό hominem Lacte: αφαιρετική του μέσου στο ρήμα «nutriuntur» Μονάδες 5 4. venire: να γράψετε το υποκείμενο του απαρεμφάτου, να αιτιολογήσετε την πτώση του και τη συντακτική του θέση Μονάδες 3 Germani non student agriculturae: να αναγνωρίσετε συντακτικά τους όρους της πρότασης. Μονάδες 4,5 Germani pelles solum liabent: να μετατρέψετε την παραπάνω φράση σε απαρεμφατική εξαρτώμενη από τη φράση Caesar narrat (διηγείται)… Μονάδες 5 5. α) Σε ποιούς λόγους οφείλονται οι ομοιότητες τςη λατινικής με την ελληνική γλώσσα; Μονάδες 6 Β) Γιατί λέμε ότι στη ρωμαϊκή λογοτεχνία έχουμε μια ιδιόρρυθμη εξέλιξη των λογοτεχνικών ειδών; Μονάδες 4
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ
Ut domum ad vesperum rediit, filiola eius Tertia, quae tum erat admodum
parvula ad complexum patris cucurrit. Pater filiae osculum dedit sed animadvertit eam
esse tristiculam…………………………….
………………………………………………………………………..
Postero die ad Caesarem legati mittuntur.Caesar iubet arma tradi ac principes
produci……………………………………………………..
Ab Antonio,altero consule, Catilina ipse cum exercitu suo proelio victus, interfectus
est. Gaius Sallustius tradit multos etiam milites Romanos in eadem cruentissima
pugna occisos esse ,multos autem graviter vulneratos esse.
Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Να μεταφράσετε στην κόλλα σας τα προηγούμενα αποσπάσματα.
ΜΟΝΑΔΕΣ 40
2. α) Να γράψετε τους τύπους που ζητιούνται για καθεμία από τις
παρακάτω λέξεις :
domum = αιτιατική πληθυντικού αριθμού
vesperum = γενική ενικού αριθμού
complexum = δοτική ενικού αριθμού
patris = γενική πληθυντικού αριθμού
eam = δοτική πληθυντικού αριθμού
altero = γενική ενικού αριθμού
ΜΟΝΑΔΕΣ 3
β) postero die, Catilina ipse , exertitu suo, multos milites Romanos,
eadem cruentissima pugna :
Να γράψετε όλες τις πλάγιες πτώσεις των συνεκφορών στον αριθμό
που βρίσκονται.
ΜΟΝΑΔΕΣ 6
3. α) rediit , cucurrit , interfectus est , mittuntur :
Να γίνει χρονική αντικατάσταση των παραπάνω ρημάτων στη
φωνή που βρίσκονται.
ΜΟΝΑΔΕΣ 12
β1) tradit : Να γραφτεί το β΄ ενικό πρόσωπο
της οριστικής παρατατικού και
μέλλοντα του ρήματος στη φωνή
που βρίσκεται.
β2) animadvertit : Να γραφτούν τα απαρέμφατα όλων των
χρόνων ενεργητικής φωνής και οι
μετοχές ενεργητικής και παθητικής
φωνής του ρήματος.
ΜΟΝΑΔΕΣ 4
4. α) Tertia, parvula, ad complexum, patris, filiae, die, ab
Antonio, consule, proelio, victus, milites, vulneratos esse. :
Να χαρακτηρίσετε πλήρως τη συντακτική λειτουργία ( κ΄ δικαιολόγηση όπου
χρειάζεται ) των παραπάνω λέξεων των αποσπασμάτων. ΜΟΝΑΔΕΣ 12 β) - Postero die ad Caesarem legati mittuntur a Gallis : Να μετατραπεί η παθητική σύνταξη σε ενεργητική. - Caesar iubet arma tradi ac principes produci ( a Gallis ) Για ποιο λόγο χρησιμοποιούνται εδώ παθητικά απαρέμφατα; Πού συνηθίζεται αυτός ο τρόπος ; Να μετατραπεί η παθητική σύνταξη σε ενεργητική ΜΟΝΑΔΕΣ 13 5. Ποια είναι (επιγραμματικά) τα γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας; ΜΟΝΑΔΕΣ 10
ΚΕΙΜΕΝΟ:
Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας το παρακάτω κείμενο:
Respondit ille se esse Orcum. Tum terror Cassium concussit et e somno eum
excitavit. Cassius servos inclamavit et de homine eos interrogavit.Illi neminem
viderant. Cassius iterum se somno dedit eandemque speciem somniavit. Paucis post
diebus res ipsa fidem somnii confirmavit. Nam Octavianus supplicio capitis eum
adfecit.
Cum civitas bellum gerit, magistratus creantur cum vitae necisque potestate.
Equestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibus proeliantur: ephippiorum usus
res turpis et iners habetur. Vinum a mercatoribus ad se importari non sinunt, quod ea
re, ut arbitrantur, remollescunt homines atpue effeminantur.
Σημείωση: Ως υποκείμενο στα ρήματα desiliunt, proeliantur, (non) simunt, arbitrantur
εννοείται η λέξη Germani.
(Μονάδες 40)
Ερωτήσεις:
1. α.Homine, fidem, somnii, capitis, bellum, usus: Να γράψετε την κλιτική των
παραπάνω λέξεων στον αριθμό που βρίσκονται.
(Μονάδες 6)
β.paucis diebus, eandem speciem, equestribus proeliis, res turpis: Να γράψετε
τη γενική των παραπάνω συνεκφορών στον αριθμό που βρίσκονται.
(Μονάδες 6,5)
2. α.dedit, gerit, adfecit, viderant: Να γράψετε το πρώτο και το δεύτερο πρόσωπο
του ενικού αριθμού της οριστικής του ενεστώτα στη φωνή που βρίσκονται τα
παραπάνω ρήματα.
(Μονάδες 
β. Να γράψετε στο τετράδιό σας τους αριθμούς της στήλης Α και δίπλα το
γράμμα της στήλης Β που αντιστοιχεί στον καθένα από αυτούς. Δύο στοιχεία
της στήλης Β περισσεύουν
Α
Β
• α.
Τρίτο πληθυντικό πρόσωπο
οριστικής παθητικού ενεστώτα.
1. excitavit •
• β. Απαρέμφατο παθητικού ενεστώτα.
• γ. Τρίτο ενικό πρόσωπο οριστικής
2. habetur •
παρακειμένου ενεργητικής φωνής.
• δ. Τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής
3. importari •
ενεστώτα ενεργητικής φωνής.
• ε. Τρίτο ενικό πρόσωπο οριστικής
παθητικού ενεστώτα
(Μονάδες 4,5)
3. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω άσκηση συμπληρώνοντας τα
κενά, ώστε να χαρακτηρίζεται πλήρως η συντακτική λειτουργία των εξής λέξεων
του κειμένου:
eos: είναι ……………………………….. στο …………………………………
illi: είναι ………………………………… στο ………………………………..
somno: είναι ……………………………….. στο ………………………………
equestribus: είναι …………………………… στο ……………………………
ephippriorum: είναι …………………………… στο ……………………………
(Μονάδες 12,5)
4. Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τους όρους των παρακάτω προτάσεων του
κειμένου:
Respondit ille se esse Orcum. Vinum a mercatoribus ad se importari non
sinunt.
(Μονάδες 12,5)
5. α. Να αναφέρετε πέντε γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας
β. Να συμπληρώσετε τα κενά:
«Γενέθλιος» χρονολογία της ρωμαϊκής λογοτεχνίας θεωρείται το έτος
………………
Οι εποχές της ρωμαϊκής λογοτεχνίας, με βάση ιστορικά κριτήρια, είναι η
…………..…..……., η …………………….. και η ………..………………..
Α. Να μεταφράσετε στην κόλλα σας τα παρακάτω αποσπάσματα :
Aeneas bellum ingens geret in Italia. Populos feroces contundet ,
mores imponet et moenia condet. Tu Aeneam ad caelum feres .
Postea Iulus , Aeneae filius, regnum ab Lavinio transferet et Albam
Longam muniet.
———————————————————————————-
Tum Sulpicius Gallus de caeli ratione et de stellarum lunaeque
statu ac motibus disputavit eoque modo exercitum alacremin pugnam
misit. Sic liberales artes Galli aditum ad illustrem illam Paulianam
victoriam dederunt. Quia ille metum exercitus Romani vicerat, impe-
rator adversarios vincere potuit.
Μονάδες 40
B. Παρατηρήσεις :
1 α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω
συνεκφορές :
ingens bellum : γενική πληθυντικού αριθμού
feroces populos : αφαιρετική ενικού αριθμού
liberales artes : ονομαστική ενικού αριθμού
Μονάδες 9
β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω
αντωνυμίες :
eis : αιτιατική ενικού αριθμού του θηλυκού και ουδέτερου γένους
ille : ονομαστική πληθυντικού αριθμού του αρσενικού και ουδετέρου
γένους.
Μονάδες 6
2 α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους παρακάτω
ρηματικούς τύπους :
muniet : β’ ενικό πρόσωπο οριστικής παρακειμένου ενεργητικής φωνής
disputavit : α’ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής υπερσυντέλικου μέσης φωνής geret : γ’ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής παρατατικού ενεργητικής φωνής Μονάδες 6 2 β. imponet : Να γράψετε το β’ ενικό πρόσωπο του ρήματος στην οριστική όλων των χρόνων ενεργητικής φωνής. Μονάδες 6 3 α. “ Aeneas bellum ingens geret in Italia ” Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τους όρους της παραπάνω πρότασης. Μονάδες 6 3 β. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας την παρακάτω άσκηση και να συμπληρώσετε τα κενά , ώστε να φαίνεται η συντακτική λειτουργία . moenia : είναι…………………..στο…………………. filius : είναι…………………..στο…………………. alacrem : είναι………………….στο…………………. exercitus : είναι………………….στο………………….. Μονάδες 8 4. “ Postea Iulus muniet Albam Longam ” Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική. Μονάδες 9 5. Να μεταφέρετε στην κόλλα σας τους αριθμούς των παρακάτω προτάσεων Και να γράψετε δίπλα από κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό ή Λάθος . 1. Η ρωμαική λογοτεχνία γεννήθηκε υπό την επίδραση της τέχνης των Ετρούσκων. 2. Ο Λίβιος Ανδρόνικος μετέφρασε την “ Οδύσσεια ” του Ομήρου. 3. Σε όλα τα είδη της ρωμαικής λογοτεχνίας αποτυπώνονται τα βασι- κά χαρακτηριστικά της ρωμαικής κοινωνίας , όπως ανδρεία, πει- θαρχία, θρησκεία. 4. Από το Μάρκο Τύλλιο Κικέρωνα , που θεωρείται ο κορυφαίος των ρωμαικών γραμμάτων, δε διασώθηκε κανένα γραπτό κείμενο του. 5. Η “ Αινειάδα ” του Βεργιλίου αναγνωρίζεται ως το εθνικό έπος των Ρωμαίων. Μονάδες 10
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Πώς η γνώση νίκησε τη δεισιδαιμονία»
Sulpicius Gallus legatus Luci Aemili Pauli erat, qui bellum
adversus Persen regem gerebat. Serena nocte subito luna defecerat;
ob repentinum monstrum terror animos militum invaserat et exercitus
fiduciam amiserat. Tum Sulpicius Gallus de caeli ratione et de
stellarum lunaeque statu ac motibus disputavit eoque modo
exercitum alacrem in pugnam misit. Sic liberales artes Galli aditum
ad illustrem illam Paulianam victoriam dederunt. Quia ille metum
exercitus Romani vicerat, imperator adversarios vincere potuit!
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
1.Να μεταφράσετε το κείμενο (40 μ.)
2. α) Να μεταφέρετε τα ακόλουθα ουσιαστικά στην ίδια πτώση του
αντίθετου αριθμού : (7,5 μ.)
bellum →
regem →
nocte →
animos →
militum →
stellarum →
artes →
imperator →
β) Να κλιθούν οι αντωνυμίες qui και eo(que) στο γένος και στον
αριθμό που βρίσκονται. (5 μ.)
3.α)Να γράψετε τον τύπο που σας ζητείται στα ακόλουθα ρήματα:(6,5 μ.)
erat > (β΄πληθ. Ορ. ΕΝΣ)
> (γ΄πληθ. Ορ. ΜΕΛ.)
gerebat > (γ΄εν. Ορ. ΕΝΣ.)
> (α΄εν. Ορ. ΜΕΛ.)
defecerat > (β΄εν. Ορ. ΠΡΚ)
> (γ΄εν. Ορ. ΣΥΝ.ΜΕΛ.)
invaserat > (γ΄εν. Ορ. ΕΝΣ)
> (α΄πληθ. Ορ. ΠΡΚ.)
disputavit > (γ΄πληθ. Ορ. ΠΡΤ.)
> (β΄πληθ. Ορ. ΥΠΡΣ.)
dederunt > (α΄πληθ. Ορ. ΕΝΣ.)
> (απρμφ. ΕΝΣ. ΕΝΡΓ.Φ.)
vicerat > (γ΄πληθ. Ορ. ΠΡΤ.)
β) Να αντιστοιχίσετε τους όρους των ακόλουθων στηλών: (6 μ.) I II adversus αντωνυμία alacrem σύνδεσμος ac επίθετο ille επίρρημα adversariοs πρόθεση subito ουσιαστικό 4. Να χαρακτηρίσετε τη συντακτική λειτουργία των ακόλουθων όρων του κειμένου: (12,5 μ.) legatus: qui: bellum: regem: stellarum: modo: adversariοs: 5.α) Να αναγνωρίσετε το είδος των ακόλουθων δευτερευουσών προτάσεων: (6 μ.) • “qui bellum…gerebat”: • “quia ille …vicerat”: β) Να αναγνωρίσετε και να χαρακτηρίσετε τους εμπρόθετους προσδιορισμούς του κειμένου. (6,5 μ.) 6. Σε ποιους παράγοντες οφείλονται οι ομοιότητες της λατινικής με την ελληνική γλώσσα; (10 μ.)
Λατινικά
ΘΕΜΑΤΑ
Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσματα:
“Tu Aeneam ad caelum feres. Postea Iulus, Aeneae filius, regnum ab
Lavinio transferet et Albam Longam muniet. Post trecentos annos Ilia duos
filios, Romulum et Remum, pariet, quos lupa nutriet. Romulus moenia
Martia condet Romanosque de suo nomine appelabit.
Cum civitas bellum gerit, magistratus creantur cum vitae necisque
potestate. Equestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibus
proeliantur : epphipiorum usus res turpis et iners habetur. Vimum a
mercatoribus ad se importari non sinunt, quod ea re, ut arbitrantur,
remollescunt homines atque effeminantur.»
Μονάδες 40 Β. Παρατηρήσεις 1α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για κάθε μια από τις παρακάτω λέξεις: filius: κλητική ενικού αριθμού // annos: γενική πληθυντικού αριθμού // quos: αιτιατική ενικού αριθμού // usus: ονομαστική πληθυντικού αριθμού Μονάδες 4 β. να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των παρακάτω τύπων στον άλλο αριθμό: magistratus, pedibus, res. Μονάδες 6 γ. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τις παρακάτω λέξεις: ea: αιτιατική πληθυντικού αριθμού του αρσενικού και του θηλυκού γένους // iners: αιτιατική ενικού αριθμού ουδετέρου γένους // se: γενική και δοτική ενικού αριθμού του Α΄ προσώπου της ίδιας αντωνυμίας. Μονάδες 2,5 (*) 2α. transferet: να γράψετε το β΄ και γ΄ ενικό και πληθυντικό πρόσωπο του ενεστώτα στην ενεργητική και τη μέση φωνή. Μονάδες 4 β. gerit, creantur: να γράψετε το α΄ και το β΄ ενικό πρόσωπο του ενικού αριθμού της οριστικής του ενεστώτα στη φωνή που βρίσκονται οι παραπάνω τύποι. Μονάδες 2 γ. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους: 1. muniet τρίτο πληθυντικό πρόσωπο οριστικής ΕΝΣΤ. Μ.Φ. 2. pariet μετοχή μέλλοντα (αρσενικό γένος) 3. nutriet απαρέμφατο ΕΝΣΤ. Ε.Φ. 4. appelabit β΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής ΠΡΤ. Ε.Φ. 5. desiliunt Απαρέμφατο παθητικού ΕΝΣΤ. 6. proeliantur β΄ ενικό πρόσωπο οριστικής ΠΡΚ. Ε.Φ. 7. habetur ονομαστική εν. του αρσ. γένους της μετοχής ΕΝΣΤ. 8. importari γ΄ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής ΠΡΚ. Μ.Φ. 9. sinunt Σουπίνο (αιτιατική) –με βάση τους Αρχικούς χρόνους‐ 10. arbitrantur γ΄ πληθ. πρόσωπο οριστικής ΠΡΤ. Μ.Φ. Μονάδες 6,5 (10×0,65) (*) 3α. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω άσκηση και να συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να φαίνεται η συντακτική λειτουργία της κάθε λέξης. filius: είναι ……………………………..στο ……………………………………. Romulum: είναι ……………………… στο ……………………………………. vitae: είναι …………………………….. στο ……………………………………. proeliis: είναι …………………………. στο …………………………………… re: είναι …………………………………στο ……………………………………. Μονάδες 10 β. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους όρους της παρακάτω περιόδου: • Vimum a mercatoribus ad se importari non sinunt. Μονάδες 2,5 4α. «Cum civitas bellum gerit…» Να χαρακτηρίσετε συντακτικά το σύνδεσμο cum στην παραπάνω πρόταση και να δικαιολογήσετε την έγκλιση με την οποία εκφέρεται. Μονάδες 2,5 β. Να μεταφέρετε την παρακάτω πρόταση στην ενεργητική φωνή. (Στην παρένθεση σας δίνεται το ποιητικό αίτιο.) • Epphipiorum usus res turpis et iners habetur (a Germanis) Μονάδες 6 γ. «Romulus moenia Martia condet.» Να μετατρέψετε σε απαρεμφατική την παραπάνω πρόταση με εξάρτηση από τη φράση: Vergilius narrat… Μονάδες 4 (*) 5α. Να αναφέρετε τα δύο τμήματα (χρονικά) στα οποία διαιρείται η κλασική εποχή της ρωμαϊκής λογοτεχνίας και β. (να αναφέρετε) σπουδαίους ρωμαίους λογοτέχνες της περιόδου αυτής. Μονάδες 10
Α) Κείμενο:
Ο Ηρακλής στην Ιταλία (XVIII)
B) Παρατηρήσεις:
1. Να μεταφραστεί ολόκληρο το παραπάνω κείμενο.
2. α) των τύπων adduxisse, dormivisse, amovere να γραφεί το γ΄πληθυντικό
πρόσωπο της οριστικής όλων των χρόνων στη φωνή που βρίσκονται.
β) abesse: Να κλιθεί ο Παρατατικός της Οριστικής.
3. α) eum locum, fluvium viν, viribus, vestigial: Να γραφεί η ίδια πτώση στον
άλλο αριθμό.
β) ipse, quosdam: να γραφεί η γενική και δοτική και των δύο αριθμών στο
γένος που βρίσκονται οι τύποι.
4. α) adduxisse, viribus, caudis, partem, bovum: Να αναγνωριστούν συντακτικά
οι τύποι.
β) Sed… convertit: Να μετατραπεί η σύνταξη στην Παθητική Φωνή.
Σχολικό έτος 2007-2008Τάξη : Β’ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ – ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΓΟΥ – ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 Στο μάθημα των Λατινικών
Α. ΚΕΙΜΕΝΑ1. Caesar propter frumenti inopiam legiones in hibernis multis conlocat. Ex quibus quattuor in Nerviis hiemare iubet et tribus imperat in Βelgis remanere. Legatos omnes frumentum in castra importare iubet.2. Post bellum Actiacum Cassius Parmensis , qui in exercitu M. Antonii fuerat, Athenas confugit. Ibi vix animum sollicitum sommo dederat, cum repente apparuit ei species horrenda.3. Magnus timor exercitum occupavit ex vocibus Gallorum ac mercatorum, qui Germanos ingenti magnitudine corporum et incredibili virtute esse praedicabant.
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ1. Να μεταφράσετε τα παραπάνω αποσπάσματα ΜΟΝΑΔΕΣ 40
2. α) hibernis multis, legatos omnes, species horrenda, ingenti magnitudine, incredibili virtute :Να κλιθούν οι συνεκφορές στις πλάγιες μόνο πτώσεις, στον αριθμό που βρίσκονται.b) Fuerat, confugit, apparuit : Να γραφτούν οι αρχικοί χρόνοι και να γίνει χρονική αντικατάσταση στα παραπάνω ρήματα.ΜΟΝΑΔΕΣ 12,5
c) conlocat : Να γραφτεί ο αντίστοιχος τύπος στη μέση φωνή και να γίνει σ’ αυτόν χρονική αντικατάσταση.Να γραφτούν όλα τα απαρέμφατα και οι μετοχές ενεργητικής και μέσης φωνής.ΜΟΝΑΔΕΣ 12,5
3. α) Να χαρακτηριστούν συντακτικά οι έντονες λέξεις των κειμένων (+δικαιολόγηση όπου χρειάζεται ).b) “Ιbi vix animum …..species horrenda “ :Να αναγνωριστεί η δευτερεύουσα πρόταση και να σχολιαστεί (συνεκφορά, εισαγωγή, σημασία, ρήμα κύριας).ΜΟΝΑΔΕΣ 12,5
c) * Legatos omnes…… iubet :Ποια άλλη σύνταξη (πέρα από την ενεργητική) είναι δυνατή με το ρήμα iubeo;Να κάνετε τις απαραίτητες αλλαγές.* Caesar ….. conlocat :Να μετατραπεί η ενεργητική σύνταξη σε παθητική.. ΜΟΝΑΔΕΣ 12,5
4. Ποια είναι τα γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας ; ΜΟΝΑΔΕΣ 10
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ !
Σχολικό Έτος: 2007-08 Τάξη: Β΄ Γραπτές προαγωγικές εξετάσεις περιόδου Μαΐου – Ιουνίου 2008 Μάθημα: Λατινικά Θεωρητικής Κατεύθυνσης
Α΄ Κείμενο: XI (11), XV(15)Hannibal, dux Carthaginiensis, VI et XX annos natus, omnes gentes Hispaniae bello superavit et Saguntum vi expugnavit. Postea Alpes, quae Italiam ab Gallia seiungunt, cum elephantis transiit. Ubi in Iatalia fuit, apud Ticinum, Trebiam, Trasumenum et Cannas copias Romanorum profligavit et delevit. Populus Romanus cladem Cannensem pavidus audivit. In agro Falerno Hannibal ex insidiis Fabii Maximi se expedivit. Postquam XIV annos in Italia complevit, Carthaginienses eum in Africam revocaverunt. Ibi Hannibal bellum cum Romanis componere frustra cupivit. Denique cum P. Scipione apud Zamam dimicavit, sed Romani victoriam reportaverunt.Germanorum vita omnis in venationibus atque in studiis rei militaris consistit. Germani non student agriculturae; lacte, caseo et carne netriuntur. Locis frigidissimis pelles solum habent et in fluminibus lavantur. Cum civitas bellum gerit, magistratuscreantur cum vitae necisque potestate. Equestribus proeliis saepe ex equis desiliunt ac pedibus proeliantur : ephippiorum usus res turpis et iners habetur. Vinum a mercatoribus ad se importari non sinunt, quod ea re, ut arbitrantur remollescunt homines atque effeminantur.Να μεταφράσετε τα αποσπάσματα: «In agro Falerno … reportaverunt», «Germanorum vita … potestate». (Μονάδες 40)
Β΄ Παρατηρήσεις1 α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω συνεκφορές: omnes gentes: γενική πληθυντικού rei militaris: αφαιρετική ενικού locis frigidissimis: ονομαστική πληθυντικού equestribus proeliis: ονομαστική ενικού ea re: ονομαστική πληθυντικού (Μονάδες 10) β. quae, ea: να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις του ίδιου αριθμού και γένους. (Μονάδες 2,5)
2 α. transiit, gerit: να γράψετε τους αρχικούς χρόνους των δύο ρημάτων (Μονάδες 2)
cupivit: να κλίνετε την οριστική παρατατικού, την οριστική μέλλοντα και την οριστική παρακειμένου στον ενικό αριθμό, στην παθητική φωνή. (Μονάδες 3)
β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τα παρακάτω ρήματα: superavit: γ΄ πληθυντικό πρόσωπο μέλλοντα στην ίδια φωνή. complevit: μετοχή μέλλοντα και παθητικού παρακειμένου και στα τρία γένη(μον. 1,5)
consistit: γ΄ ενικό πρόσωπο μέλλοντα στην ίδια φωνή. gerit: β΄ ενικό πρόσωπο παρακειμένου παθητικής φωνής. habetur: αρχικοί χρόνοι της ίδιας φωνής importari: απαρέμφατα της ενεργητικής φωνής (μον. 1,5) (Μονάδες
3. α. «Postquam XIV annos in Italia complevit, Carthaginienses eum in Africamrevocaverunt»: Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική και να δηλωθεί το ποιητικό αίτιο. (Μονάδες 7) β. dux, ab Gallia, pavidus, agriculturae, a mercatoribus: να αναγνωρίσετε συντακτικά τις λέξεις. (Μονάδες 5)
«ephippiorum usus res turpis et iners habetur»: Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους όρους της πρότασης. (Μονάδες 12, 5)
4 α. componere, inportari: Να γράψετε το υποκείμενο καθενός από τα δύο απαρέμφατα του κειμένου και να δικαιολογήσετε την πτώση του. β. «Hannibal, dux Carthaginiensis, VI et XX annos natus, omnes gentes Hispaniae bello superavit et Saguntum vi expugnavit»: Να μετατρέψετε τις παραπάνω προτάσειςσε απαρεμφατικές εξαρτώμενες από το παθητικό ρήμα dicor. (Μονάδες 5)
. ΕΤΟΣ: 2007-2008
ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2008
Β΄ ΤΑΞΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΛΑΤΙΝΙΚΑ
ΗΜ/ΝΙΑ: 23/05/2008
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:
Θ Ε Μ Α Τ Α
Α. Να µεταφράσετε στο τετράδιό σας τα παρακάτω αποσπάσµατα:
Marco Tullio Cicerōne et Gaio Antōnio consulibus, Lucius Sergius Catilīna,
nobilissimi generis vir sed ingenii pravissimi, contra rem publicam coniurāvit.
Eum clari quidam sed improbi viri consecūti erant. Catilīna a Cicerōne ex urbe
expulsus est. Socii eius deprehensi sunt et in carcere strangulāti sunt.
…………………………………………………………………………………………
Fit magna caedes. Sedulius, dux et princeps Lemovīcum, occiditur; dux
Arvernōrum vivus in fugā comprehenditur; signa militaria LXXIIII (sep-
tuaginta quattuor) ad Caesarem referuntur; magnus numerus hostium capitur
atque interficitur ; reliqui ex fugā in civitates discedunt.
Μονάδες 40
Β. Παρατηρήσεις
1α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω
συνεκφορές:
improbi viri : την κλητική του ενικού αριθμού
magna caedes : την αφαιρετική του ενικού αριθμού
signa militaria : την ονομαστική του ενικού αριθμού
Μονάδες 6
β. quidam : Να κλιθεί η αντωνυμία στο αρσενικό γένος του ενικού
αριθμού.
Μονάδες 2,5
γ. Να μεταφερθούν οι παρακάτω τύποι στην ίδια πτώση του άλλου
αριθμού: consulibus, princeps, hostium, generis
Μονάδες 4
2α.referuntur: Να γίνει χρονική αντικατάσταση του ρήματος στο
β΄πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής στην ενεργητική φωνή. β.consecūti erant: Να γράψετε την ονομαστική ενικού του αρσενικού
γένους της μετοχής όλων των χρόνων.
Μονάδες 4,5
γ.Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθένα από τους παρακάτω
ρηματικούς τύπους:
interficitur: β΄ενικό πρόσωπο οριστικής Ενεστώτα στη φωνή που βρίσκεται.
coniurāvit : γ΄ενικό πρόσωπο οριστικής Μέλλοντα στη φωνή που βρίσκεται.
Μονάδες 2
3α. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας την παρακάτω άσκηση και να
συμπληρώσετε τα κενά, ώστε να φαίνεται η συντακτική λειτουργία της
κάθε λέξης.
vir : είναι ……………. στο …………….
clari : είναι ……………. στο …………….
ex urbe : είναι ……………. στο …………….
generis : είναι ……………. στο …………….
Μονάδες 8
β. Sedulius, dux et princeps Lemovīcum, occiditur;
Να χαρακτηρίσετε συντακτικά τους όρους της παραπάνω πρότασης.
Μονάδες 5
4α. Catilīna a Cicerōne ex urbe expulsus est.
Να μετατρέψετε την παθητική σύνταξη σε ενεργητική.
Μονάδες 6
β. Socii eius deprehensi sunt et in carcere strangulāti sunt.
Να μετατρέψετε την παραπάνω πρόταση σε απαρεμφατική με εξάρτηση
από τη φράση: Sallustius tradit…..
Μονάδες 6
5. Να αναφέρετε ονομαστικά τους πέντε μεγάλους ποιητές των χρόνων του
Αυγούστου και το ποιητικό είδος στο οποίο επιδίδονται και διαπρέπουν.
Ποιος απ’ αυτούς θεωρείται ο «εθνικός» ποιητής των Ρωμαίων και τι
γνωρίζετε για το σπουδαιότερο έργο του;
Μονάδες 10
Η ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑ Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ
Entries (RSS)