Archive for the “ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ” Category


A LYKEIOY A LYKEIOY ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ 2011

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ A_LYKEIOY

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

A LYKEIOY ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ 2011

 http://physics.yooblog.gr/2010/12/18/56/

A LYKEIOY A LYKEIOY ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ 2011

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ A_LYKEIOY

ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

A LYKEIOY ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ 2011

Tags:

Comments 1 Comment »

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΙΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

 http://physics.yooblog.gr/2011/01/11/144…

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΜΑΙΟΥ - ΙΟΥΝΙΟΥ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ

Tags:

Comments No Comments »

ΣOΣ ΛOΓOTEXNIA ΠANEΛΛHNIEΣ 2011
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

 http://physics.yooblog.gr/2011/05/15/524…

ΣOΣ ΛOΓOTEXNIA ΠANEΛΛHNIEΣ 2011
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

προτεινόμενα θέματα Λογοτεχνίας 2010 Γ’ Λυκείου
Προτεινόμενα Θέματα Πανελλήνιες 2010 Νεοελληνική Λογοτεχνία Θεωρητικής Κατεύθυνσης

 http://physics.yooblog.gr/2011/01/06/131…

προτεινόμενα θέματα Λογοτεχνίας 2011 Γ’ Λυκείου
Προτεινόμενα Θέματα Πανελλήνιες 2011 Νεοελληνική Λογοτεχνία Θεωρητικής Κατεύθυνσης

Tags: , , ,

Comments 69 Comments »

Έλληνες ή Ευρωπαίοι;
Θεωρώ την πατρίδα μου ως μάνα. Όχι μονάχα δική μου αλλά και του κόσμου που ζει με συνείδηση τη ζωή του. Η μελαγχολική, ολόφωτη μειλιχιότητα του ελληνικού τόπου ζωντάνεψε τις συνειδήσεις και βυθομέτρησε τον άνθρωπο με συνταρακτική δύναμη υπαρξιακού ηρωισμού. Η Ελλάδα, γεννήτρια που τροφοδότησε φως στην Οικουμένη, μάνα της Ευρώπης και τροφός της επί τρεις χιλιάδες χρόνια σχεδόν. Έτσι, όπου κι αν σταθείς στην ήπειρό μας, σε βορρά, νότο, ανατολή και δύση της Ευρώπης, θ’ αντικρίσεις έντονα και λαμπρά τα ελληνικά ίχνη. Οι άποικοι άφησαν μάρμαρα λαξεμένα, αγάλματα και επιγραφές μες τα τοπία που τα εξανθρώπισαν με τα ερείπια τους. Οι δάσκαλοι, οι πρόσφυγες, οι καλλιτέχνες και οι καλόγεροι έσπειραν τα ευρωπαϊκά κράτη με τον ελληνικό σπόρο του πνεύματος. Ως τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια τα ευρωπαϊκά σχολεία ξεκινούσαν το φωτισμό των παιδιών απ’ την Ελλάδα. Δώσαμε τους σοφούς μας, τους θεούς και ήρωές μας, την ιστορία μας σ’ ολόκληροι τον κόσμο. Κι ο κόσμος έτσι μας φαίνεται γνώριμος και φιλικός. Έχουμε ζήσει ως έθνος σε βαθιά μοναξιά, αλλά ποτέ η Ευρώπη δε μας φάνηκε, θαρρώ, άλλος ξένος κόσμος.
Είμαστε γνώριμοι, είμαστε συγγενείς, είμαστε οι πρόγονοι. Τα πρόσωπά μας μοιάζουν αδελφικά. Η ζωή μας έχει συγγένειες και ομοιότητες, ο χαρακτήρας μας είναι αλλιώτικος, αλλά μπορεί να εναρμονιστεί με το χαρακτήρα των άλλων λαών.
Μιλώντας για χαρακτήρα αισθάνομαι μια ανάσχεση στον ενθουσιασμό μου. Ο δικός μας χαρακτήρας είναι ζυμωμένος με το αίμα μιας μνήμης που δε διαθέτουν οι άλλοι ευρωπαϊκοί λαοί. Φέρνουμε μεις οι Έλληνες μια διάσταση ιστορίας μέσα μας με γεγονότα που μας πονούν, με νίκες κι αποτυχίες που μας φτερώνουν ή μας τυραννούν. Πολιτιστικά είμαστε Ευρωπαίοι, ιστορικά νιώθουμε πριν απ’ όλα Έλληνες. Η πτώση της πόλης μας δένει κόμπο το λαρύγγι, ενώ τον Άγγλο ή το Γερμανό τον αφήνει σχεδόν αδιάφορο. Το ξερίζωμα του ελληνισμού από τη Μικρασία, οι Ευρωπαίοι που ναυλοχούσαν στο θαλασσινό κατώφλι της Σμύρνης και μας βλέπαν να μας σφάζουν, δεν το ένιωθαν ως ξερίζωμα της Ευρώπης, της ευγένειας, του πολιτισμού της.
Τα τελευταία είκοσι χρόνια, ο τεχνολογικός «πολιτισμός» συνταιριασμένος με την κοινωνία της κατανάλωσης λειαίνει τις ψυχές των λαών, ισοπεδώνει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους και τα μέσα επικοινωνίας και δημοσιότητας μαζί με τα ομοιόμορφα βιομηχανικά προϊόντα επιβάλλουν στα έθνη μια ενότητα ύφους ζωής- τουλάχιστον κατά τα φαινόμενα. Είναι δυνατόν να δεχτούν οι Ευρωπαίοι πως μια τέτοια ισοπέδωση κι ομοιομορφία θα διευκολύνει την ενοποίηση της Ευρώπης, τη σωτηρία και την αξιοπρέπειά της ανάμεσα στις γιγάντιες δυνάμεις που τη συνθλίβουν;
Ένωση της Ευρώπης χωρίς ψυχή, είναι καταδικασμένη να θρυμματιστεί, όπως ο γάμος χωρίς ελεύθερη συναίνεση των μελλόνυμφων φέρνει μέσα του το θανάσιμο σπέρμα της αποτυχίας. Η ένωση αυτή πρέπει να γίνει με ψυχή, πρέπει πρώτα να πραγματωθεί μέσα στη συνείδηση των Ευρωπαίων ώστε η αλληλεγγύη τους να ξεκινά από την ίδια τους την ύπαρξη, για να αγγίζει τις μεγάλες ενότητες των λαών.
Κι ο κάθε λαός έχει ψυχή: έχει παράδοση δική του, μνήμη, ιστορία, ιδιαίτερο ύφος ζωής, ιδιοσυγκρασία ξεχωριστή. Αν αυτά ισοπεδωθούν, η ενοποίηση δε θα μπορέσει να γίνει. Γιατί αυτή η ένωση πρέπει να είναι σαν μια ορχήστρα, όπου το κάθε έθνος θα φιλοτιμείται να παίζει το όργανό του όσο καλύτερα μπορεί, πρέπει να είναι σαν ανθρώπινο κορμί συναρθρωμένο με πολλά διαφορετικά όργανα, που εναρμονισμένα συνεργάζονται για την επιβίωση και την ενότητα του ανθρώπου. […]
Είναι η ώρα μιας σοφής και σπουδαίας ενότητας που θα εγγυηθεί την ελευθερία μας που είναι το αιώνιο στημόνι της γνήσιας ευρωπαϊκής ζωής και θα συνεχίσει την ιστορία μας με έναν τρόπο καινούριο, που δε θα πάψει να είναι ανθρώπινος. Έτσι, θα αναχαιτιστεί η αβυσσαλέα δίψα των Υπερδυνάμεων να μας κατακτήσουν και θα κερδίσουμε ακόμη μια φορά, κατανικώντας τα αμαρτήματα και τα λάθη μας, τη μάχη του πολιτισμού που είναι σάρκα από τη σάρκα της Ευρώπης και γέννημα του τόπου μας που πλάστηκε για συνειδητή ελευθερία.
Κώστας Τσιρόπουλος

Ασκήσεις:
Γ. Υπέθεσε ότι συμμετέχεις στη Βουλή των Εφήβων και έχεις αναλάβει την εκπόνηση μιας εισήγησης στην οποία παρουσιάζεις τους κινδύνους που ελλοχεύουν για τους σύγχρονους λαούς την εποχή της Παγκοσμιοποίησης καθώς και τους τρόπους με τους οποίους αυτοί θα διαφυλάξουν την παράδοσή τους. (500 λέξεις)
Α. Να αποδώσετε το νόημα του κειμένου με 100 λέξεις χωρίς προσωπικά σχόλια. (μον. 25)

Β. 1. Να βάλετε σε κύκλο τη σωστή απάντηση:
Ο συγγραφέας υποστηρίζει ότι:
Α. ο ελληνικός πολιτισμός αποτέλεσε τη βάση του ευρωπαϊκού Σ Λ
Β. πολιτιστικά είμαστε Έλληνες, ιστορικά όμως νιώθουμε Ευρωπαίοι
Γ. ο τεχνολογικός πολιτισμός επιβάλλει στα έθνη έναν ομοιόμορφο τρόπο ζωής Σ Λ
Δ. η ενοποίηση των λαών θα επιτευχθεί μονάχα, αν αυτοί απολέσουν την ιδιαιτερότητά τους Σ Λ
Ε. Η ενοποίηση των λαών της Ευρώπης θα διασφαλίσει την ελευθερία και την ιστορική συνέχεια του ευρωπαϊκού πολιτισμού. (μον. 5)

Β. 2. Ποιοι τρόποι πειθούς χρησιμοποιούνται στο κείμενο; Τεκμηριώστε την απάντησή σας χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα παραδείγματα. (μον. 2,5)

Β. 3. Σε ποιο γραμματειακό είδος ανήκει το κείμενο; Αιτιολογείστε την απάντησή σας. (μον. 2,5)

Β. 4. α. ανάσχεση, ναυλοχούσαν, ιδιοσυγκρασία, εναρμονισμένα, αβυσσαλέα: να γραφούν τα συνώνυμα των λέξεων.
β. λειαίνει, ομοιόμορφα, συναίνεση, αλληλεγγύη, μειλιχιότητα: να γραφούν τα αντώνυμα των λέξεων. (μον. 5)

Β. 5. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης η διακρατική συνεργασία προβάλλει ως μια επιτακτική αναγκαιότητα. Αναλύστε την παραπάνω άποψη σε ολοκληρωμένη παράγραφο 80-100 λέξεων, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της αιτιολόγησης. (μον. 10).

Tags: , ,

Comments No Comments »

ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΜΑΘΗΤΗ

Κείμενο: Λαϊκό παραμύθι, «Το πιο γλυκό ψωμί»

Ερωτήσεις

Αφού διαβάσετε προσεχτικά το κείμενο που σας δόθηκε, να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις (κάθε ερώτηση βαθμολογείται με 5 μονάδες):

1. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του παραμυθιού μέσα σε 70- 80 λέξεις.
2. Βασικό χαρακτηριστικό των λαϊκών αφηγήσεων είναι ότι συχνά αναφέρονται στις ασχολίες και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Μπορείτε να εντοπίσετε ορισμένα σημεία μέσα στο κείμενο που να επιβεβαιώνουν αυτήν την άποψη;
3. Ποιον ήρωα συμπαθείτε πιο πολύ; Να δικαιολογήσετε την επιλογή σας.
4. «… η ζάχαρη του ψωμιού σου ήταν ο ιδρώτας που έχυσες, για να το φτιάξεις»: Ποιο είναι το νόημα αυτής της φράσης;

Καλή Επιτυχία!

Tags: , , ,

Comments 1 Comment »

Το video έγινε από την Κατερίνα Προκοπίου για το μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας της Γ΄ Γυμνασίου
by Katerina Prokopiou for the lesson of greek literature

Tags: ,

Comments No Comments »

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ & ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ
ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣΒ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

 http://physics.yooblog.gr/2010/12/18/54/

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΓΡΑΠΤΕΣ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ & ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ
ΜΑΪΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ
ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣΒ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Tags: ,

Comments 4 Comments »

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ
ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ
ΤΕΤΑΡΤΗ 20  ΜΑΪΟΥ 2009
ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ∆ΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3)

ΚΕΙΜΕΝΟ
Mίλτος Σαχτούρης

Ὁ Ἐλεγκτής

Ἕνας μπαξές γεμάτος αἷμα
εἶν’ ὁ οὐρανός
καί λίγο χιόνι
ἔσφιξα τά σκοινιά μου
πρέπει καί πάλι νά ἐλέγξω
τ’ ἀστέρια
ἐγώ
κληρονόμος πουλιῶν
πρέπει
ἔστω καί μέ σπασμένα φτερά
νά πετάω.

(Τά φάσματα ἤ ἡ χαρά στόν ἄλλο δρόμο, 1958)

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α.    Ένα  από  τα  χαρακτηριστικά  γνωρίσματα  της  ποίησης
του  Μίλτου  Σαχτούρη  είναι  η  χρήση  υπερρεαλιστικών
εικόνων.   Να   καταγράψετε   τις   τρεις   υπερρεαλιστικές
εικόνες  με  τις  οποίες  διαρθρώνεται  το  συγκεκριμένο
ποίημα.
Μονάδες 15

Β1.  Έχει   επισημανθεί   ότι   τα   χρώματα   είναι   κυρίαρχο
στοιχείο της ποιητικής του Μίλτου Σαχτούρη.
α)   Να   επαληθεύσετε   με   αναφορές   στο   ποίημα   την
παραπάνω επισήμανση.
Μονάδες 10

β)   Να σχολιάσετε τον συμβολικό χαρακτήρα των  χρωμάτων που κυριαρχούν στο ποίημα.  Μονάδες 10  Β2. Να σχολιάσετε τον τίτλο «Ὁ Ἐλεγκτής» του ποιήματος του Μίλτου Σαχτούρη ως προς τη γλωσσική του μορφή. Μονάδες 20

Γ. «ἐγώ  κληρονόμος πουλιῶν  πρέπει  ἔστω καί μέ σπασμένα φτερά  νά πετάω.» Να σχολιάσετε το περιεχόμενο των παραπάνω στίχων σε δύο παραγράφους (140-160 λέξεις). Μονάδες 25

∆.   Το  ακόλουθο  ποίημα  του  Γιάννη  Ρίτσου  με  τον  τίτλο  «Ανταπόδοση»   είναι   ένα   ποίημα   για   τον   ρόλο   του ποιητή. Να το συγκρίνετε ως προς το περιεχόμενό του με το ποίημα «Ὁ Ἐλεγκτής» του Μίλτου Σαχτούρη. Μονάδες 20

Ανταπόδοση  Πάλεψε μέ τίς λέξεις, μέ τό χρόνο, μέ τά πράγματα. Ἔδωσε θέση στήν πεταλούδα, στό χαλίκι, στ’ ἀλογάκι τῆς Παναγίας, στούς ὁλονύκτιους στεναγμούς τῶν ἄστρων, στή δροσοστάλα πού πέφτει ἀπ’ τό ροδόφυλλο, στ’ ἄρρωστο ἀηδόνι, στίς μεγάλες σημαῖες, στό γαλάζιο, στό κόκκινο, στό κίτρινο. Πλούτισε τόν κόσμο μέ μόχθο κι ἐγκαρτέρηση. Σκαλί σκαλί ἀνέβηκε τήν πέτρινη τεράστια σκάλα. Τώρα, ἐκεῖ πάνω, ἄλλα  παράσημα  δέν  ἔχει  πιά  παρά  τά  βέλη  στά  γυμνά  πλευρά του.

Ανθολογία Γιάννη Ρίτσου, Επιλογή Χρύσα Προκοπάκη, Εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 22001

Ο∆ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥΣ

1.   Στο   τετράδιο   να   γράψετε   μόνον   τα   προκαταρκτικά
(ημερομηνία, εξεταζόμενο μάθημα, κατεύθυνση).  Να μην
αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο.
2.   Να  γράψετε  το  ονοματεπώνυμό  σας  στο  πάνω  μέρος  των
φωτοαντιγράφων,  αμέσως  μόλις  σας  παραδοθούν.  Καμιά
άλλη σημείωση δεν επιτρέπεται να γράψετε.
Κατά  την  αποχώρησή  σας  να  παραδώσετε  μαζί  με  το
τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3.   Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα.
4.   Να  γράψετε  τις  απαντήσεις  σας  μόνον  με  μπλε  ή  μαύρο
στυλό διαρκείας και μόνον ανεξίτηλης μελάνης.
5.   Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
6.   ∆ιάρκεια  εξέτασης:  τρεις  (3)  ώρες  μετά  τη  διανομή  των
φωτοαντιγράφων.
7.   Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

Comments 8 Comments »

ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ
Στα 200 π.Χ.
Μπορούμε κάλλιστα να φαντασθούμε
πως θ’ αδιαφόρησαν παντάπασι στην Σπάρτη
για την επιγραφήν αυτή. «Πλην Λακεδαιμονίων»,

μα φυσικά. Δεν ήσαν οι Σπαρτιάται
για να τους οδηγούν και για να τους προστάζουν
σαν πολυτίμους υπηρέτας. Άλλωστε
μια πανελλήνια εκστρατεία χωρίς
Σπαρτιάτη βασιλέα γι’ αρχηγό
δεν θα τους φαίνονταν πολλής περιωπής.
Α, βεβαιότατα «πλην Λακεδαιμονίων».
Είναι κι αυτή μια στάσις. Νιώθεται.
Έτσι, πλην Λακεδαιμονίων στον Γρανικό¨
και στην Ισσό μετά¨ και στην τελειωτική
την μάχη, όπου εσαρώθη ο φοβερός στρατός,
που στ’ Άρβηλα συγκέντρωσαν οι Πέρσαι:
που απ’ τ’ Άρβηλα ξεκίνησε για νίκην κι εσαρώθη.
Κι απ’ την θαυμάσια πανελλήνιαν εκστρατεία,
την νικηφόρα, την περίλαμπρη,
την περιλάλητη, την δοξασμένη
ως άλλη δεν δοξάσθηκε καμιά,
την απαράμιλλη, βγήκαμ’ εμείς¨
ελληνικός καινούριος κόσμος, μέγας.
Εμείς οι Αλεξανδρείς¨ οι Αντιοχείς,
οι Σελευκείς κι οι πολυάριθμοι
επίλοιποι Έλληνες Αιγύπτου και Συρίας,
κι οι εν Μηδία κι οι εν Περσίδι κι όσοι άλλοι.
Με τες εκτεταμένες επικράτειες,
Με την ποικίλη δράση των στοχαστικών προσαρμογών
Και την Κοινήν Ελληνική Λαλιά
ως μέσα στην Βακτριανή την πήγαμεν, ως τους Ινδούς.
Για Λακεδαιμονίους να μιλούμε τώρα!
Β. Π Α Ρ Α Τ Η Ρ Η Σ Ε Ι Σ
1 α) Γιατί οι Λακεδαιμόνιοι απουσίαζαν από την πανελλήνια εκστρατεία και
πώς σχολιάζει, 130 χρόνια μετά, τη στάση τους αυτή ο ομιλητής; (2,5 μον.)
1 β) Ποια είναι σύμφωνα με τον αφηγητή τα αποτελέσματα της εκστρατείας
του Μ. Αλεξάνδρου και πώς παρουσιάζονται από αυτόν; (2,5 μον.)
2 α) Να χωρίσετε το ποίημα σε ενότητες και να δώσετε σε καθεμιά έναν
τίτλο. (2,5 μον.)
2 β) Ποιες στιχουργικές παρατηρήσεις έχετε να κάνετε στο ποίημα; (2,5 μον.)
3 α) Στους στίχους 18-30 παρατηρείται συσσώρευση επιθέτων και στους
στίχους 24-31 συσσώρευση ουσιαστικών. Να επισημάνετε αυτά τα ουσιαστικά
και τα επίθετα και να εξηγήσετε τη λειτουργία τους στο ποίημα. (2,5 μον.)
3 β) Ποιες παρατηρήσεις έχετε να κάνετε σχετικά με τη γλώσσα του
ποιήματος; (2,5 μον.)
4 α) Ποιος είναι ο στόχος του ποιητή; (2,5 μον.)
4 β) Διαβάστε συγκριτικά τα ποιήματα «Στα 200 π. Χ.» και
«Ποσειδωνιάται» και βρείτε τις διαφορές. (2,5 μον.)
Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ
ΠΟΣΕΙΔΩΝΙΑΤΑΙ
Την γλώσσα την ελληνική οι Ποσειδωνιάται
εξέχασαν τόσους αιώνας ανακατευμένοι
με Τυρρηνούς και με Λατίνους κι άλλους ξένους.
Το μόνο που τους έμενε προγονικό
ήταν μια ελληνική γιορτή, με τελετές ωραίες,
με λύρες και με αυλούς, με αγώνας και στεφάνους.
Κι είχαν συνήθειο προς το τέλος της γιορτής
τα παλαιά τους έθιμα να διηγούνται
και τα ελληνικά ονόματα να ξαναλένε,
που μόλις πια τα καταλάμβαναν ολίγοι.
Και πάντα μελαγχολικά τελείων’ η γιορτή τους.
Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες-
Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί¨
και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,
να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά
βγαλμένοι - ω συμφορά!- απ’ τον ελληνισμό.

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: ΡΗΓΑΣ ΒΕΛΕΣΤΙΝΛΗΣ- ΘΟΥΡΙΟΣ

Ως ποτέ, παλληκάρια, να ζούμεν στα στενά, μονάχοι, σαν λιοντάρια, στες ράχες, στα βουνά; Σπηλιές να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά, να φεύγωμ’ απ’ τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά; Να χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα και γονείς, τους φίλους, τα παιδιά μας κι όλους τους συγγενείς; Κάλλιο ’ναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά και φυλακή! Τι σ’ ωφελεί αν ζήσης και είσαι στη σκλαβιά; Στοχάσου πως σε ψένουν καθ’ ώραν στη φωτιά. Βεζίρης, Δραγουμάνος, Αφέντης κι αν σταθής, ο Τύραννος αδίκως σε κάμει να χαθής . δουλεύεις όλ’ ημέρα σε ό,τι κι αν σοι πη, κι αυτός πασχίζει πάλιν το αίμα σου να πιη. Ο Σούτζος κι ο Μουρούζης, Πετράκης, Σκαναβής, Γκίκας και Μαυρογένης, καθρέπτης είν’ να ιδής. Ανδρείοι καπετάνοι, παπάδες, λαϊκοί, σκοτώθηκαν, κι αγάδες, με άδικον σπαθί . κι αμέτρητ’ άλλοι τόσοι, και Τούρκοι και Ρωμιοί, ζωήν και πλούτον χάνουν, χωρίς καμιά ’φορμή. Ελάτε μ’ έναν ζήλον σε τούτον τον καιρόν, να κάμωμεν τον όρκον επάνω στον Σταυρόν . συμβούλους προκομμένους, με πατριωτισμόν, να βάλωμεν, εις όλα να δίδουν ορισμόν . οι Νόμοι να ’ν’ ο πρώτος και μόνος οδηγός, και της Πατρίδος ένας να γένη αρχηγός· γιατί κι η αναρχία ομοιάζει την σκλαβιά· να ζούμε σαν θηρία ειν’ πλιο σκληρή φωτιά. Και τότε, με τα χέρια ψηλά στον ουρανόν, ας πούμ’ απ’ την καρδιά μας ετούτα στον Θεόν. Εδώ σηκώνονται oι Πατριώται ορθοί και, υψώνοντεςτας χείρας προς τον ουρανόν, κάμνουν τον Όρκον: «Ω Βασιλεύ του Κόσμου, ορκίζομαι σε Σε, στην γνώμην των Τυράννων να μην ελθώ ποτέ! Μήτε να τους δουλεύσω, μήτε να πλανηθώεις τα ταξίματά τους, για να παραδοθώ. Εν όσω ζω στον κόσμον, ο μόνος μου σκοπός, για να τους αφανίσω, θε να ’ναι σταθερός. Πιστός εις την Πατρίδα, συντρίβω τον ζυγόν, αχώριστος για να ’μαι υπό τον στρατηγόν. Κι αν παραβώ τον όρκον, ν’ αστράψ’ ο Ουρανόςκαι να με κατακάψη, να γένω σαν καπνός!» Ρήγα Βελεστινλή, Απάνθισμα κειμένων, Βουλή Ελλήνων

Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Πως παρουσιάζει ο Ρήγας τη ζωή των σκλαβωμένων και γιατί θεωρείπροτιμότερο το θάνατο; Να στηρίξετε την απάντησή σας κάνοντας αναφορά σεσυγκεκριμένα σημεία του ποιήματος. Μονάδες 5

2. α) Να χωρίσετε το ποίημα σε ενότητες και να δώσετε στην κάθε ενότητα έναπλαγιότιτλο.β) Ποιο πρόσωπο χρησιμοποιεί ο Ρήγας σε κάθε ενότητα και σε ποιουςαπευθύνεται; Να αιτιολογήσετε την επιλογή αυτή του ποιητή. Μονάδες 5

3. α) Κάποια από τα εκφραστικά μέσα που τονίζουν τον επαναστατικό χαρακτήρατου Θουρίου είναι οι προσφωνήσεις, οι ρητορικές ερωτήσεις, οι προτροπές, οιπαρομοιώσεις και οι μεταφορές. Δώστε ένα παράδειγμα για καθένα από ταπαραπάνω.β) Να καταγράψετε τη γλωσσική και στιχουργική τεχνική του ποιήματος. Μονάδες 5

4. Ποιες δεσμεύσεις αναλαμβάνει όποιος δίνει τον όρκο για αγώνα κατά τηςτυραννίας; Τι επιθυμεί να επιτύχει με αυτές τις δεσμεύσεις ο Ρήγας και πώςοραματίζεται το μέλλον;Μονάδες 5

ΚΕΙΜΕΝΟ : «Η Τέχνη ως η Βάση της Παιδείας» της Πολυξένης Ματέυ

Έχει επανειλημμένα τονιστεί από κορυφαίους παιδαγωγούς ότι οσύγχρονος προσανατολισμός της γενικής Παιδείας αφήνει χωρίςδυνατότητα εξέλιξης ορισμένες πλευρές του αναπτυσσόμενουανθρώπου που ανήκουν η φαντασία, η δημιουργικότητα, η ευαισθησία. Για να συμπληρωθεί το κενό αυτό και να έρχονται τα παιδιά σε επαφήμε τις καλλιτεχνικές μορφές, διάφορα κράτη εφαρμόζουν ένα πρόγραμμα πουπεριλαμβάνει επισκέψεις σε μουσεία, ανάλυση έργων της παγκόσμιαςλογοτεχνίας, παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων και συναυλιών. Ταπαιδιά όμως τις περισσότερες φορές δεν είναι κατάλληλα προετοιμασμένα γιανα αφομοιώσουν τα ερεθίσματα, ώστε να μένει τελικά όλη η προσπάθειαάκαρπη. Στην Ελλάδα πριν από τριάντα ακριβώς χρόνια ψηφίστηκε Νόμος πουαναφέρεται ότι στο αναλυτικό πρόγραμμα των Γυμνασίων πρέπει ναπεριλαμβάνονται και πολιτιστικές εκδηλώσεις. Από τότε υπάρχουν ενδείξειςτέτοιων προσπαθειών, αλλά το πρόβλημα δεν έχει αντιμετωπιστεί σαν βασικό. Για να το επιτύχουμε αυτό, θα πρέπει από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού ναδώσουμε σε ό,τι έχει σχέση με τις Μούσες την ίδια βαρύτητα με τα μαθήματαγνώσης με πυξίδα την καλλιέργεια της φαντασίας του παιδιού. Πολλοί αναγνώστες θα σκεφτούν τι ουτοπίες είναι αυτές. Σε μιαεποχή που η τεχνολογία προχωρεί τόσο ταχύρρυθμα και κάθε χώρα έχειανάγκη από στρατιές επιστημόνων για να συμβαδίσει με τα διεθνή δεδομένα, αυτά φαίνονται περιττά. Ακριβώς, απαντώ, επειδή η τεχνολογίαεξελίσσεται ιλιγγιωδώς. Ενώπιον του κινδύνου της πλήρους αλλοτρίωσηςπρέπει να βρούμε ένα αντίδοτο. Εξαιρετικά σημαντικό για τηναντιμετώπιση του προβλήματος είναι το έργο του H.Rend “Education through Art” («η Εκπαίδευση μέσω της Τέχνης») που αρχίζει με τις εξής φράσεις « Ηθέση που υποστηρίζω στο βιβλίο μου δεν είναι καινούργια. Τηνπρωτοδιατύπωσε πριν δυόμισι χιλιάδες χρόνια ο Πλάτων. Η θέση αυτή είναιότι «η τέχνη θα έπρεπε να είναι η βάση της Παιδείας». Ας μου επιτραπεί τελειώνοντας να φέρω ένα παράδειγμα από τη φύση. Αν ένα αρχικά γόνιμο έδαφος δεν καλλιεργηθεί και μείνει εκτεθειμένο στουςανέμους, παρασύρεται το χώμα και επέρχεται η διάβρωση. Έτσι θα συμβείκαι με την ψυχή του μικρού παιδιού χωρίς καλλιέργεια. Είθε η τέχνη ναδιαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην παιδεία . - ( Διασκευή, από τον ημερήσιο Τύπο)

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΕΙΜΕΝΟΥ

Α. Σύμφωνα με την άποψη της Πολυξένης Ματέυ, για ποιο λόγο ηενασχόληση με τις ποικίλες μορφές τέχνης στο πλαίσιο του Σχολικούπρογράμματος φαίνεται περιττή;( σε μια παράγραφο) Μον.2,5

Β. 1. Να εντοπίσετε τον υποθετικό λόγο στην τελευταία παράγραφο τουκειμένου, να τον αναλύσετε, να χαρακτηρίσετε το είδος στο οποίοανήκει, και να τον μετατρέψετε στο αντίθετο είδος. Μον.1,5

2. Στις προτάσεις που ακολουθούν, να αντικαταστήσετε το αναφορικό πουμε τον ορθό τύπο της αναφορικής ανωνυμίας ο οποίος, η οποία, το οποίο. a) διάφορα κράτη εφαρμόζουν, σε μικρότερη ή μεγαλύτερη κλίμακα, ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνει επισκέψεις σε μουσεία. b) αφήνει ανεξέλικτες ορισμένες πλευρές του αναπτυσσόμενουανθρώπου που ανήκουν η φαντασία, η δημιουργικότητα… c) ψηφίστηκε Νόμος που αναφέρεται… Μον.1

Γ. 1. Να χαρακτηρίσετε συντακτικά ως προς το είδος τους τιςδευτερεύουσες προτάσεις του κειμένου. a) ότι ο σύγχρονος ….. ανθρώπου. b) ώστε να μένει τελικά όλη η προσπάθεια άκαρπη. c) τι ουτοπίες είναι αυτές. d) επειδή η τεχνολογία εξελίσσεται ιλιγγιωδώς. e) να βρούμε ένα αντίδοτο. Μον. 1,5

2. Εντός της 2 ης παραγράφου του κειμένου να εντοπίσετε όλες τιςδευτερεύουσες τελικές προτάσεις και να εκφράσετε το σκοπό με δυοδιαφορετικούς τρόπους για μια από τις προτάσεις αυτές. Μον.1

Δ. 1. Παιδιά, κενό, όμως, χρόνια: Να γράψετε ένα ομόηχο ή παρώνυμογια κάθε λέξη και να το χαρακτηρίσετε. Μον.1,3

2. Παιδαγωγούς, περιλαμβάνει, αναγνώστες: Να γράψετε 2 ομόρριζαγια κάθε δεύτερο συνθετικό των λέξεων. Μον.1,2

Comments No Comments »

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Το πιο γλυκό ψωμί» – Λαϊκό παραμύθι
Κάποτε ήταν ένας πλούσιος βασιλιάς, πολύ πλούσιος, που ό,τι επιθυμούσε η
καρδιά του το ’χε. Όλα τα είχε, και τον έλεγαν ευτυχισμένο, ώσπου έπαθε μια
παράξενη ανορεξία και δεν είχε όρεξη να βάλει τίποτα στο στόμα του. Σιγά σιγά
αδυνάτιζε, κι άρχισε να γίνεται γκρινιάρης και παράξενος. Πολλοί γιατροί επήγαιναν
και τον έβλεπαν, μα τα γιατρικά τους τίποτα δεν μπορούσαν να του κάμουν. Η
ανορεξία του βασιλιά όλο και κρατούσε, κι εκείνος έρεβε μέρα με την ημέρα. Τίποτα
δε λιμπιζόταν να φάει
.
ούτε «του πουλιού το γάλα», που λέει ο λόγος.
Οπού κάποια μέρα, έτυχε να περνάει από το παλάτι του ένας ασπρομάλλης
γέροντας φτωχός, που ήτανε όμως σοφός κι ήξερε από γιατρικά. Του είπανε λοιπόν
για το βασιλιά, κι ανέβηκε να τον δει. «Μήπως κουράζεσαι, βασιλιά μου;», τον
ρώτησε. «Τι λες, γιατρέ μου», του λέει ο βασιλιάς. «Όλη μέρα ξαπλωμένος απάνου
στο θρόνο μου, ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι δεν κουνώ». «Μήπως έχεις έγνοιες και
σκοτούρες για το λαό σου;» «Όχι, κάθε άλλο. Εγώ ζω ξέγνοιαστος, και καρφάκι δε
μου καίεται για κανέναν!» «Μήπως επιθύμησες ποτέ σου κάτι και δεν μπόρεσες να το
’χεις;» «Ούτε κι αυτό! Βασιλιάς είμαι, κι ό,τι γυρέψω, το βλέπω μπροστά μου!…».
Σκέφτηκε, σκέφτηκε λίγο ο γέροντας, υστέρα γυρίζει και λέει του βασιλιά:
«Άκουσε, βασιλιά μου: Καθώς βλέπω, δεν έχεις τίποτα σοβαρό. Εκείνο που φταίει
και δεν έχεις όρεξη να τρως, είναι το ψωμί που σου δίνουν στο παλάτι! Να διατάξεις
να σου φέρουν να φας το πιο γλυκό ψωμί του κόσμου. Αν μπορέσεις να το ’χεις
αυτό, τότε θα γιατρευτείς!».
Από την ίδια μέρα ο βασιλιάς έδωσε διαταγή στους φουρναραίους του
παλατιού να ζυμώσουν και να του ψήσουν «το πιο γλυκό ψωμί του κόσμου!».
Έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά οι ψωμάδες σ’ όλο το βασίλειο, ποιος θα κάμει στο
βασιλιά το πιο γλυκό ψωμί! Ζύμωσαν με ζάχαρη κι ανθόγαλα κάθε λογής ψωμιά και
του τα ’φεραν στο παλάτι να τα δοκιμάσει. Μα κανένα απ’ όλα εκείνα τα ψωμιά δεν
άνοιγε την όρεξη στο βασιλιά. Ούτε κι ήθελε να τα φάει. Το να του μύριζε, τ’ άλλο
του βρομούσε. Ώσπου μια μέρα, έξω φρενών ο βασιλιάς, έστειλε ανθρώπους του να
πάνε να βρούνε το γέροντα και να τον ξαναφέρουνε μπροστά του. Έτσι λοιπόν κι
έγινε.
Θα σε κρεμάσω, που με ξεγέλασες!», του φώναξε ο βασιλιάς μόλις τον είδε.
«Γιατί, βασιλιά μου;», τον ρώτησε ο γέροντας. «Γιατί το γλυκό ψωμί, που είπες να
μου φτιάξουνε να φάω, δε μου έκαμε τίποτα!» «Μπα;», έκαμε ο γέροντας. «Φαίνεται
πως το ψωμί που σου ζύμωσαν, δεν ήταν τόσο γλυκό όσο έπρεπε!» Ο βασιλιάς ήταν
πάλι έτοιμος ν αγριέψει, μα είδε το γέρο που κάτι συλλογιζότανε, και περίμενε.
«Άκουσε, βασιλιά μου», του λέει ο γέροντας ύστερ’ από λίγο. «Αν θέλεις να
δοκιμάσεις στ’ αληθινά το ψωμί που θα σε γιατρέψει, πρέπει να ’ρθεις μαζί μου για
τρεις μέρες μονάχα και να κάνεις ό,τι σου λέω. Αν δε γίνεις καλά, είσαι ελεύτερος να
μου πάρεις το κεφάλι!»
Κι ο βασιλιάς, παιδί μου, θέλοντας και μη, δέχτηκε να πάει μαζί με τον παρά-
ξενο γέροντα, εκεί που του ’λέγε. Φόρεσε κι αυτός φτωχικά ρούχα, ποδέθηκε
παλιοπάπουτσα, πήρε κι ένα μπαστούνι στα χέρια του κι έφυγε κρυφά από το
παλάτι, μακριά, κι επήγανε στον κάμπο, εκεί που καθόταν ο γέροντας, σε μια
καλύβα, μέσα σ’ ένα χωράφι σπαρμένο.
Ξημερώνοντας, έδωκε ο γέροντας στο βασιλιά ένα δρεπάνι και του λέει: «Έλα
να θερίσουμε!». Έπιασε ο βασιλιάς και θέριζε μες στο λιοπύρι ολάκερη μέρα. Έκαμε
καμιά σαρανταριά δεμάτια στάχυα. Ήρθε το βράδυ, πέσανε ξεροί να κοιμηθούνε.
Ούτε φαΐ όλη μέρα, ούτε τίποτα. Έμενε, βλέπεις, κι ο γέροντας νηστικός.

Την άλλη μέρα, πρωί πρωί, ξύπνησε ο γέροντας το βασιλιά και του λέει:

«Σήκω τώρα, να πάρουμε όλ’ αυτά τα δεμάτια, να τα πάμε στ’ αλώνι να τ’
αλωνίσουμε!». Κουβάλησε στην πλάτη του ο βασιλιάς περσότερ’ από τα μισά, κι
ύστερα όλη μέρα, γκαπ γκουπ, τα κοπάνιζε με το δάρτη, ώσπου κάμανε το στάρι
σωρό, τ’ ανεμίσανε και το βάλανε στο σακί. Κι όλη μέρα την περάσανε πάλε έτσι,
νηστικοί κι οι δυο τους, μόνο λίγο νερό ήπιανε από τη στέρνα, που ήτανε κοντά
στην καλύβα. Πέσανε πάλι κουρασμένοι το βράδυ και κοιμηθήκανε.
Την τρίτη μέρα, το χάραμα, ο γέροντας σήκωσε το βασιλιά: «Ξύπνα», του λέει,
«τώρα να πάμε το στάρι μας στο μύλο να τ’ αλέσουμε! Πάρ’ το εσύ στην πλάτη σου,
γιατί εγώ δεν μπορώ, και πάμε εκεί στην κορφή του βουνού, που ’ναι ο μύλος».
Τι να κάμει ο βασιλιάς, αφού έτσι ήτανε η συφωνία, φορτώνεται το σακί στην
πλάτη, και κουρασμένος κι ελεεινός το κουβάλησε στην κορφή. Τώρα αρχίνησε και
να πεινάει, μα δεν έλεγε ακόμα τίποτα.
Αλέσανε το στάρι τους, και για να μην τα πολυλογούμε, γυρίσανε κατά το
μεσημέρι στην καλύβα, πάλι ο βασιλιάς φορτωμένος τ’ αλεύρι. «Έλα τώρα να
ζυμώσουμε», του λέει ο γέρος. Ξεχώρισε ως δέκα λίτρες αλεύρι, το ’ρίξε στη σκάφη
κι έβαλε το βασιλιά να ζυμώνει. Ύστερα τον έστειλε στο λόγγο να κόψει ξύλα, κι
αργά κατά το βράδυ βάλανε κι εκάψανε το φούρνο, για να ψήσουνε 3-4 καρβέλια. Ο
βασιλιάς τώρα πεινούσε κι επερίμενε πότε να ψηθούν τα ψωμιά, για να φάει! Μα πιο
πολύ τα λιμπιζόταν, όταν άρχισε να βγαίνει από το φούρνο η μυρωδιά τους. «Πεινάω
πολύ», λέει του γέρου. «Περίμενε και θα φας!», του απάντησε κείνος.
Σε λίγο βγήκανε τα καρβέλια, αχνιστά και ροδοψημένα. Σαν πεινασμένος
λύκος τότε ο βασιλιάς άρπαξε το καρβέλι, το έκοψε με τα χέρια του κι άρχισε να
τρώει. Μα με την πρώτη μπουκιά που κατάπιε, το πρόσωπό του έγινε κόκκινο από
χαρά και φώναξε: «Μάλιστα! Αυτό είναι το πιο γλυκό ψωμί του κόσμου! Κι όμως
ούτε μια κουταλιά ζάχαρη δεν έριξα στο ζυμάρι του!». Τότε ο γέροντας χαμογέλασε
και του είπε: «Βασιλιά μου, πρέπει να ξέρεις πως η ζάχαρη του ψωμιού σου ήταν ο
ιδρώτας που έχυσες για να το φτιάξεις. Τώρα είσ’ ελεύτερος να ξαναπάς στο παλάτι
σου. Κοίτα μονάχα να δουλεύεις αποδώ κι εμπρός, και θα δεις πως η όρεξη δε θα
σου λείψει».
Ο βασιλιάς ακολούθησε την ορμήνεια του γέροντα, κι όταν γύρισε στο παλάτι
του, δούλευε κάθε μέρα για το λαό του, εκατέβαινε και στον κήπο του γι’ άλλες
δουλειές, κι από τότε γιατρεύτηκε από την ανορεξία κι έτρωε καλά, που μακάρι να
τρώαμε κι εμείς έτσι!
Νεοελληνικά λαογραφικά κείμενα, επιμέλεια Δ. Λουκάτος. Βασική Βιβλιοθήκη, Ζαχαρόπουλος
Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1. Η υπόθεση του παραμυθού εκτυλίσσεται πάνω στα εξής επιμέρους θέματα-
μοτίβα: πρόβλημα- συμβουλή- δοκιμασία- ικανοποίηση. Να αναφέρετε το
περιεχόμενο του καθενός από αυτά.
Μονάδες 5
2. α) Να χωρίσετε το κείμενο που σας δόθηκε σε ενότητες και να γράψετε ένα
πλαγιότιτλο για καθεμιά από αυτές.
Μονάδες 2,5
β) Ποιους από τους παρακάτω αφηγηματικούς τρόπους -αφήγηση, περιγραφή,
διάλογο, μονόλογο- εντοπίζετε στο κείμενο; Δώστε ένα παράδειγμα για τον
καθένα. Μονάδες2,5
3. α) Ένα από τα γνωρίσματα της λαϊκής αφήγησης είναι ότι γίνεται μπροστά σε
ακροατήριο γι’ αυτό και διατηρεί τη ζωντάνια του προφορικού λόγου. Βρείτε
μέσα στο παραμύθι πέντε σημεία που επαληθεύουν αυτή την παρατήρηση.
Μονάδες2,5
β) Στο κείμενο που σας δόθηκε να βρείτε δυο εικόνες, δυο μεταφορές και
μια παρομοίωση.
Μονάδες 2,5
4. Περιγράψτε τους δυο ανθρώπινους χαρακτήρες του παραμυθιού, το βασιλιά
και το γέροντα, κάνοντας αναφορά σε συγκεκριμένα σημεία του κειμένου.
Μονάδες 5
—————————————————————–

ΚΕΙΜΕΝΟ: «Ο Κωνσταντής»(Λίτσα Ψαραύτη)

Σελ. 165 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1) Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε δέκα γραμμέςπερίπου. (ΜΟΝΑΔΕΣ 5)

2) Να χωρίσετε το κείμενο σε θεματικές ενότητες και να δώσετε έναν πλαγιότιτλοστην καθεμιά. (ΜΟΝΑΔΕΣ 5)

3α) Να εντοπίσετε σε ποιο σημείο του κειμένου το ύφος γίνεται ειρωνικό και να το. αιτιολογήσετε. β) Να βρείτε το είδος των παρακάτω εκφραστικών μέσων: -τα αυτοκίνητα χιμούσαν-τα κουτιά με τα παιχνίδια, τα κόκκινα βελουδένια αβγά, τα σοκολατένιαλαγουδάκια- η καρδιά της λαχτάρησε- το φεγγάρι, ασημένιο- το φεγγάρι … κυνηγιόταν με τα σύννεφα στον ουρανό(ΜΟΝΑΔΕΣ 5)

4)Τι είδους σκέψεις και συναισθήματα οδήγησαν τη γυναίκα να ανοίξει το σπίτι τηςκαι την καρδιά της στο μικρό Κωνσταντή; Να τη χαρακτηρίσετε. (ΜΟΝΑΔΕΣ 5)

————————————————————-

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Η έξοδο» Γιάννη Βλαχογιάννη

Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1. Να αποδώσετε περιλιπτικά το περιεχόμενο του κειμένου σε δέκα (10) σειρές.

2. α) Να χωρίσετε σε ενότητες το διήγημα και να γράψετε έναν πλαγιότιτλο για τηνκαθεμιά.

β) Ποιους αφηγηματικούς τρόπους χρησιμοποιεί ο συγγραφέας; Τεκμηριώστε μεβάση το κείμενο.

3. α) Να σχολιάσετε τη γλώσσα του Γιάννη Βλαχογιάννη στο πεζοτράγουδο μεσυγκεκριμένες αναφορές. β) «Το Μεσολόγγι τώρα…σαν άλλου κόσμου πλάσμα»: Ποια τα εκφραστικά μέσατου αποσπάσματος; Να δώσετε ένα πράδειγμα για το καθένα.

4. Να δείξετε ότι η μάνα είναι τραγική και ταυτόχρονα ηρωική μορφή.

———————————-

Α΄Κείμενο:

Ευγενία Φακίνου : « Η ζωή στη Σύμη»

Ερωτήσεις

1. Σε ποια σημεία του κειμένου η Αστραδενή συγκρίνει τη ζωή στηνΑθήνα με τη ζωή στο νησί της και ποιες διαφορές βρίσκει;

2. Τι είδους παιχνίδια έπαιζαν τα παιδιά στη Σύμη;

3. Πώς ήταν οι σχέσεις των ανθρώπων στη μικρή νησιωτική κοινωνία;

4.α. Ποιες τεχνικές αφήγησης χρησιμοποιεί η συγγραφέας στοσυγκεκριμένο απόσπασμα;

β. Να εντοπίσετετε στο κείμενο 2-3 μεταφορές, παρομοιώσεις , εικόνες.

———————————————–

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: Άντον Τσέχωφ: Ο Βάνκας

Β.ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

1.α) Ποια συναισθήματα τρέφει ο Βάνκας για τον παππού του; Βρείτε τα σχετικά χωρία μέσα στο κείμενο.

β) Συγκρίνετε τη ζωή του Βάνκα στη Μόσχα με εκείνη πουζούσε στο χωριό. Ποιες διαφορές εντοπίζετε;

2. Να χωρίσετε το κείμενο σε ενότητες και να δώσετε ένανπλαγιότιτλο για την καθεμιά.

3. α) «Αυτή τη στιγμή, χωρίς άλλο, …….. έτριψαν με χιόνι για τιςγιορτές». Ποιο χρόνο χρησιμοποιεί ο συγγραφέας στοσυγκεκριμένο απόσπασμα και τι θέλει να πετύχει με αυτήν τηνεπιλογή;

β) Να βρείτε 3 (τρία) διαφορετικά σχήματα λόγου που υπάρχουνστο κείμενο και να αναφέρετε από ένα παράδειγμα για τοκαθένα.

4. Να σκιαγραφήσετε το χαρακτήρα του Βάνκα τεκμηριώνονταςτους χαρακτηρισμούς σας.

———————————————————-

ΚΕΙΜΕΝΟ: Ν. Καββαδίας, « Kuro Siwo » Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος για το Νότοδύσκολες βάρδιες, κακός ύπνος και μαλάριαΕίναι παράξενα της Ίντιας τα φανάριαΚαι δεν τα βλέπεις, καθώς λένε, με το πρώτο. Περ’απ’τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα, χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια. Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγιαπου σου’πανε μιαν κούφια ώρα στην Αθήνα. Στα νύχια μπαίνει το κατράμι και τ’ανάβει, χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει, κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει, « ο μπούσουλας είναι που στρέφει ή το καράβι;» Νωρίς μπατάρισε ο καιρός κι έχει χαλάσειΣκατζάρισες, μα σε κρατά λύπη μεγάλη. Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοικι ο πίθηκος που’χα με κούραση γυμνάσει. Η λαμαρίνα!… η λαμαρίνα όλα τα σβήνει. Μας έσφιξε το Kuro Siwo Σα μια ζώνηκι εσύ κοιτάς ακόμη πάνω απ’το τιμόνι, πως παίζει ο μπούσουλας καρτίνι με καρτίνι.

1. Ποια είναι σύμφωνα με το ποίημα τα προβλήματα της καθημερινής ζωής των ναυτικών; (5 μον.)

2. Για ποιο λόγο ο ποιητής χρησιμοποιεί κυρίως το β΄ ενικό πρόσωπο; Πιστεύετε ότι απευθύνεται σεκάποιον υποθετικό συνομιλητή ή στον ευατό του και γιατί; (2,5 μον.)

3. α) Στο ποίημα υπάρχουν πολλοί ναυτικοί όροι. Τι πετυχαίνει έτσι ο ποιητής; εντοπίστε πέντεαπ’αυτούς. (2,5 μον.)

β) Να αντιστοιχήσετε τις φράσεις της Α στήλης με τα σχήματα λόγου της Β στήλης:

Α Β

α. “Σα μια ζώνη”

1. Εικόνα

β. “κούφια ώρα”

2. Παρομοίωση

γ. “ Σκατζάρισες μα σε κρατά λύπη μεγάλη”

3. μεταφορά

δ. “ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια”

4. Αντίθεση

ε. “τη γέφυρα του Αδάμ στη Νότιο Κίνα”

5. Υπερβολή

4) Να συγκρίνετε το παραπάνω ποίημα με το απόσπασμα από το ποίημα “ MAL DU DEPART” τουίδιου ποιητή και να βρείτε ομοιότητες και διαφορές ως προς το περιεχόμενο. (5 μον.)

MAL DU DEPART Στην αδερφή μου ΖένιαΘα μείνω πάντα ιδανικός κι’ανάξιος εραστήςτων μακρυσμένων ταξιδιών και των γαλάζιων πόντων, και θα πεθάνω μια βραδιά, σαν όλες τις βραδιές, χωρίς να σχίσω τη θολή γραμμή των οριζόντων. Για το Μαδράς, τη Σιγγαπούρ, τ’Αλγέρι και το Σφάξθ’αναχωρούν σαν πάντοτε περήφανα τα πλοία, κι’εγώ, σκυφτός σ’ένα γραφείο με χάρτες ναυτικούς, θα κάνω αθροίσεις σε χοντρά λογιστικά βιβλία.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

*ναύλος: μισθωμένο δρομολόγιο *βάρδιες: υπηρεσίες που εκτελούνται με εναλλαγή εργαζομένων*μαλάρια: είδος μεσογειακού πυρετού *κατράμι: πίσσα *μπούσουλας: ναυτική πυξίδα*μπατάρισε ο καιρός: άλλαξε *σκατζάρω: αλλάζω βάρδια *γυμνάζω: εκπαιδεύω*λαμαρίνα: σίδερο *Kuro Siwo: θερμό θαλάσσιο ρεύμα του Βόρειου Ειρηνικού Ωκεανού*καρτίνι: ναυτικός όρος, το τέταρτο του ρόμβου

—————————————————–

Α. ΚΕΙΜΕΝΟ: «Γραφείο ιδεών», Αντώνη Σαμαράκη

Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ1. Ποιο πρόβλημα έχει ο ήρωας της ιστορίας, ο κύριος Καββαδίας, και με ποιους τρόπους προσπαθεί να το επιλύσει;

2. α) Να χωρίσετε το κείμενο σε ενότητες και να δώσετε έναν πλαγιότιτλο σεκάθε μία ενότητα.

β) Τι έχετε να παρατηρήσετε για τον αφηγητή και για το γραμματικό πρόσωποτης αφήγησης;

3. α) Ποιες παρατηρήσεις έχετε να κάνετε για τη γλώσσα που χρησιμοποιεί οσυγγραφέας στο κείμενο της αγγελίας;

β) Στο κείμενο ο συγγραφέας χρησιμοποιεί ειρωνικό λόγο. Να εντοπίσετε καινα γράψετε δέκα σχετικές λέξεις ή φράσεις.

4. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της προσωπικότητας του κυρίου Καββαδία; Να στηρίξετε την απάντησή σας με στοιχεία του κειμένου.

Comments 33 Comments »